ERROR: integer out of range Michał Kajka - Orzysz.pl
Dziś jest
PL EN DE UK LT

Michał Kajka - Orzysz.pl

Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

Orzysz.pl » Kultura » Michał Kajka - Poeta Mazur » Michał Kajka
reklama

Michał Kajka

Michał Kajka urodził się 27 września 1858r. w południowo-wschodnim zakątku ziemi mazurskiej, w Skomacku. Pochodził z rodziny chłopskiej, był najstarszym synem Fryderyka i Justyny z Zawadzkich. Kajka miał jeszcze dwie młodsze siostry i dwóch braci. Jego Rodzice pochodzili z Rostek.

Kajkowie gospodarowali na 4 ha ziemi, pomimo, iż wiedli ubogie życie, wysyłali regularnie Michała i jego brata do szkoły elementarnej. Michał rozpoczął naukę w 1864r. w  Skomacku, była to dwuklasowa  szkoła, nauczało w niej dwóch nauczycieli: Karol Jasiński i znacznie młodszy Owczarczyk. Przeprowadzka rodziców Kajki na kolonie Frydrychowo spowodowała, że Michał w 1868r., mając 10 lat, zaczął uczyć się w małej jednoklasowej szkole w pobliskich Rostkach Skomackich, w której nauczycielem był Kutz - Polak.

Paweł Sowa, Warmiak, wydanej przez siebie broszurze pt.: „Warmia i Mazury” (Poznań, 1927r.) zamieścił życiorys Kajki, napisany przez samego poetę, który tak mówił o swojej młodości:

„Urodziłem się dnia 27 września 1858 roku w Skomacku, w pow. Ełckim  na Mazurach. Moje dziecinne lata spędziłem w domu rodzicielskim, gdzie znano tylko mowę polską. Do długiego też czasu nie słyszałem języka niemieckiego, bo nie było, rzecz prosta, człowieka, który porozumieć się mógł tym językiem. W siódmym roku życia pobierałem naukę u nauczyciela Owczarka, później u Jasińskiego. Pierwszy, jak i drugi tylko po polsku uczyli. Mając lat 10 uczęszczałem do szkoły ludowej  w Rostkach, za czasów nauczyciela Kutza - Polaka”.

Na ukształtowanie osobowości Kajki duży wpływ miały wychowanie i wykształcenie religijne, prowadzone „wspólnie” przez dom, kościół i szkołę. Kajka, w późniejszym okresie bardzo często odwoływał się do praktyk i wiadomości religijnych wyniesionych  z dzieciństwa. Współdziałanie Kościoła i szkoły ukształtowały u Kajki szacunek i lojalność wobec władzy państwowej.  W wieku 10 lat umiał na pamięć wiele pieśni z kancjonału, którymi mógł wychwalać Stwórcę  i które dawały mu natchnienie w późniejszych latach jego życia, gdy zajmował się pisaniem.

W 1871 lub 1872 Michał zdał trudny egzamin z religii i został uroczyście przyjęty do gminy ewangelickiej - była to Konfirmacja.

Kajka ukończył szkołę elementarną mając lat  14.  Był uczniem zdolnym i pracowitym. Zamierzał też kontynuować naukę z myślą o wykonywaniu zawodu nauczyciela, a może nawet kierownika szkoły. Śmierć ojca uniemożliwiła mu realizację tych planów. Najpierw musiał pilnować bydła u obcych, później zatrudnił się jako parobek. Wreszcie, mając lat 17 (1875r.), wyruszył w świat z napotkaną drużyną robotników budowlanych, to wtedy wyuczył się konkretnych zawodów: ciesielstwa, a następnie zduństwa.

Był dobrym i cenionym fachowcem. Wykonując swoją pracę, dużo wędrował po kraju mazurskim (Wydminy, Gołdap), dzięki czemu poznał go dobrze, przywiązał się do niego i szczerze pokochał, co przejawiało się w jego twórczości  i działaniu.

Kajka, poeta-samouk miał wrodzoną skłonność do rozmyślania, a ta łączyła się z potrzebą wyrażania przeżytych spraw. We wspomnianym życiorysie, pisze:

„Do pisania wierszy miałem nadzwyczajną chęć, może i trochę talentu. Rozwijanie moich zdolności w dużej mierze zawdzięczam niedoli swoich rodaków, których spotkała tak straszna krzywda za czasów Bismarcka. Już w 1870-71 roku zaczęto szerzyć u nas na Mazurach niemczyznę. Uczyć zaczęli teraz w szkołach języka niemieckiego. Lud był z tego bardzo niezadowolony, tym więcej że zaczęto katować dziecko za używanie języka ojczystego  i to nieraz w sposób barbarzyński. Nieszczęśliwym losem moich rodaków dotknięty,  postanowiłem opisać dole i niedole moich braci i uwiecznić w nich pamięć dawnych swobodnych czasów!”.

 

KALENDARIUM

 

1864-1868 - Kajka pobierał naukę w polskiej szkole  w Skomacku u nauczycieli: Jasińskiego i Owczarczyka

1868 - przeprowadzka na kolonię Frydrychowo

1868 - nauka w szkole w Rostkach, pobierana u polskiego nauczyciela - Kutza

1871 lub 1872 -Konfirmacja Michała, czyli uroczyste przyjęcie do gminy ewangelickiej

1872 - zakończenie edukacji

26.12.1883 - Ślub z Wilhelminą Karasiówną - sakrament został zawarty w Klusach w Kościele pw. Matki Bożej Wspomożenia Wiernych

1875 - wędrówka z grupą robotników budowlanych, podczas której uczy się zduństwa i ciesielstwa

1886 - korespondencja w „Nowinach Śląskich”

1890 - zaczął zajmować się biblioteką Towarzystwa Czytelni Ludowych w Ogródku - Kajka nazwany przez Niemców „Zatwardziałym Polakiem”

1896 - Karol Bahrke, redaktor „Gazety Ludowej” zakłada w Ełku Mazurską Partię Ludową, której członkiem jest Kajka

1905-1906 - w Ostródzie wychodzi gazeta „Goniec Mazurski”,  w 1906 zastępuje go szczeciński „Mazur” redagowany przez Stanisława Zielińskiego, który chętnie umieszczał utwory Kajki

1907 - uczestnictwo w spotkaniu polskich działaczy z mazur i wielkopolski w Szczytnie

1910 i 1911 - Otto Gerss publikuje dwa wiersze Kajki w Kalendarzu Królewsko-Pruskim Ewangelickim

1908-1911 - przeprawy Kajki przez „zieloną granicę” wraz z kolegą po fachu z Klonu - Fährmanem

17.05.1920 - Jaroszczyk w tajnym liście do Polskiego Biura Informacyjnego wśród czterech zupełnie pewnych Mazurów na pierwszym miejscu wymienia Kajkę

1923 - powstało Zjednoczenie Mazurskie, którego członkiem był Kajka; w statucie Zjednoczenia postulowano „Ochronę i pielęgnowanie odziedziczonych po przodkach zwyczajów kultury rodzimej”

jesień 1923 - Kajka zostaje honorowym prezesem  Związku Mazurskiego

3.11.1923 - powstaje Związek Towarzystw Młodzieży w Prusach Wschodnich w Olsztynie, z którym Kajka współpracował                                                                                         

1927 - Emilia Sukertowa przyczynia się do wydania „Pieśni Mazurskich”w nakładzie 3000 egzemplarzy                                                                

1925-1928 - Kajka wydał ok. 50 utworów „Życie młodzieży” wydawanych przez Pieniężnych w Olsztynie, z którym współpracował

23.02.1931 - w Domu Mazurskim w  Szczytnie podczas zebrania wyłoniono Komisję Szkolną, do której wszedł również działacz z Ogródka

1923-1933 - utwory Kajki były publikowane w Działdowie w „Gazecie Mazurskiej” za pośrednictwem Emilii Sukertowej-Biedrawiny

1924-1938 - Emilia Sukertowa-Biedrawina publikuje utwory Kajki w Kalendarzu dla Mazurów

1935 - Michał przyjął wizytę Melchiora Wańkowicza, uznawanego za ojca polskiego reportażu

12.04.1936-1939 - Michał Kajka pisze do „Mazura” pod pseudonimem „Stary Mazur”

13.07.1937 - Śmierć Wilhelminy Kajka

wiosna 1939 - Michał pomaga synowi w budowie domu w Orzyszu

sierpień 1939 - Michał zamieszkuje z synem w Orzyszu

22.09.1940 - Kajka umiera w Orzyszu, trzy dni po śmierci zostaje pochowany w Ogródku obok żony

1945 - Michał Kajka został odznaczony Krzyżem Orderu Odrodzenia Polski

1952 - Związek Literatów Polskich łączy groby Kajków

1959 - 100-lecie urodzin, uhonorowanie twórczości poety pomnikiem w Ełku oraz Muzeum w Ogródku

1986 - w Orzyszu na ulicy Rynek zostaje postawiony obelisk

 

Drukuj | Wyślij znajomym | 2008-01-10 09:19 | Agnieszka Górecka
Pokrewne (tag): kajka

..:::  FOTO GALERIA  :::  VIDEO GALERIA  :::  MAPA SERWISU  :::  ARCHIWUM  :::  KONTAKT Z REDAKCJĄ  :::..
Copyright @ 2004 - 2016 Urząd Miejski w Orzyszu System 4Too      Stronę monitoruje stat24