ERROR: integer out of range TRASA „D” - „SZLAKIEM JEZIOR RYNNOWYCH” – szlak czarny - Orzysz.pl
Dziś jest
PL EN DE UK LT

TRASA „D” - „SZLAKIEM JEZIOR RYNNOWYCH” – szlak czarny - Orzysz.pl

Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

Orzysz.pl » Turystyka » Trasy rowerowe » Trasa D (szlak czarny)
reklama

TRASA „D” - „SZLAKIEM JEZIOR RYNNOWYCH” – szlak czarny

Orzysz – Kolonia Grądy Podmiejskie – Pianki – Ublik – Cierzpięty –Mataszczyki – Tyrkło – Wężewo - Okartowo (22,0 km)

Trasa warta jest zobaczenia głównie ze względu na malownicze krajobrazy. Atrakcją są również niewątpliwie walory przyrodnicze różnego typu lasy, zabagnienia związane z ładnie położonymi jeziorami rynnowymi Ublik Wielki, Buwełno i Tyrkło. Szlak prowadzi również przez miejsca ważne także z historycznego punktu widzenia. Odwiedzimy wczesnośredniowieczne grodzisko, dwory w Cierzpiętach i Ubliku, zapomniane cmentarze ewangelickie i stare zabudowania wiejskie. Trasa rozpoczyna się przy drodze wiodącej z Orzysza w kierunku Kolonii Grądy Podmiejskie.

D1 – Punkt widokowy przy Kolonia Grądy Podmiejskie – 1,3 km
Położony jest 10 m od drogi na szczycie wzniesienia z charakterystycznym betonowym słupkiem. Widać stąd panoramę Orzysza, Kolonię Grądy Podmiejskie i pofalowany krajobraz z licznymi zagłębieniami z roślinnością łozowisk i łęgów usytuowanych wzdłuż odwadniających je cieków. Na stokach pobliskiego pagórka obserwować można zbiorowiska roślin ciepłolubnych. W płatach tych fitocenoz znaczny udział mają: gorysz pagórkowy, chaber driakiewnik, przelot pospolity, dzwonek boloński oraz liczne gatunki traw, w tym dekoracyjna drżączka średnia. Rosną tu również szczególnie rzadko spotykane na tym obszarze rośliny, jak: goździk piaskowy, dziewięćsił pospolity i lenek stoziarn. Ze szczytu wzniesienia obserwować można chodzące po łące lub majestatycznie krążące w powietrzu orliki - oczywiście przy odrobinie szczęścia. Pobliskie przydrożne krzewy często odwiedzają też gąsiorki.

D2 – Wiadukt kolejowy przy Kolonii Grądy Podmiejskie – 2,9 km (53˚50’07” N, 21˚55’34” E)
Droga wiedzie po nasypie nieistniejącej linii kolejowej Orzysz - Giżycko z 1906 r. Wiadukt kolejowy ma prostą konstrukcję betonową. Nie funkcjonuje od wielu lat, ze względu na znaczny ubytek. Z oddali widać Orzysz i Pianki.

D3 – Wieś Pianki – 3,6 km
Pianki (niem. Pianken, 1938 Altwolfdorf). Pierwszy przywilej lokacyjny został sporządzony w 1452 r. dla zasadźcy Dopieki na 66 włók na prawie chełmińskim. W 1469 r. nastąpiło odnowienie przywileju dla Marcina Zaleskiego na 60 włók na prawie magdeburskim. W 1867 r. wieś liczyła 472 mieszkańców, w 1925 r. – 517 mieszkańców, a w 1939 r. 443 mieszkańców. Do 1945 r. w Piankach była stacja kolejowa na nieczynnej już linii kolejowej Orzysz - Giżycko. W tymże roku Rosjanie zdemontowali tory i wywieźli w głąb Rosji.

D4 – Łęgi i olsy przy nasypie kolejowym koło Pianek – 5,5 km (53˚51’22” N, 21˚54’05” E)
Wzdłuż dawnego nasypu kolejowego, po którym wiedzie droga, znajdują się interesujące zbiorowiska łęgów i olsów. Stanowią one część większego kompleksu zwanego Bagnem Stary Tor, cennego przyrodniczo.

OLSY I ŁĘGI. Na Mazurach łęgi olszowo-jesionowe i olsy porzeczkowe to najczęściej spotykane zbiorowiska na wilgotnych i stosunkowo żyznych zarazem siedliskach. Ols wykształca się na podłożu o stagnującej wodzie i zaawansowanych procesach zabagnienia towarzyszą temu rośliny szuwarów oraz szerokolistne wierzby. Łęg wykształca się z kolei na siedliskach, gdzie woda zasila je w składniki pokarmowe i odpływa po zboczach, czy rowami, czemu towarzyszą rośliny typowe dla lasów liściastych. W praktyce spotyka się najczęściej zdegenerowane postacie olsu i mogą one być mylone z łęgiem. Na Bagnie Stary Tor różnice te można łatwo dostrzec, gdyż na niektórych odcinkach z jednej strony znajdują się dobrze wykształcone łęgi, z drugiej olsy. Są to zbiorowiska o charakterze naturalnym.

D5 – Wąwóz przy pomnikowym dębie – 7,5 km (53˚52’15” N, 21˚54’05” E)
Na zboczu wąwozu rośnie pomnikowy dąb szypułkowy, w malowniczym miejscu.

D6 – Wieś Ublik – 10,1 km
Ublik (niem. Ublick). Wieś położona między jeziorami Ublik Wielki i Ublik Mały, w odległości 10 km na północ od Orzysza. Ublik istniał już w 1540 r. na prawie magdeburskim. W 1557 r. sołtysem był Krzysztof Zedwicz. W tymże roku dobra ublickie na prawie magdeburskim otrzymuje Antoni von Lehwald, ożeniony z Zuzanną, córką K. Zedwicza. Szkoła w Ubliku powstała stosunkowo późno, bo w 1845 r., w której w 1935 r. pracował jeden nauczyciel i uczęszczało do niej 60 uczniów. W okresie międzywojennym była to stosunkowo duża wieś, licząca w 1925 r. 357 mieszkańców, a w 1939 r. – 320 mieszkańców. Do 1945 r. w Ubliku była też stacja kolejowa na linii Orzysz - Giżycko. Część centralną Ublika stanowił niegdyś zespół pałacowo-dworski ze sporymi zabudowaniami gospodarczymi. O dawnej świetności majątku świadczą pozostałości założenia z lat 1848-1917, położonego na wysokim brzegu jeziora. W latach dwudziestych minionego wieku ublicki majątek obejmował 1524 ha ziemi, 5 folwarków, leśniczówkę, rybaczówkę, gorzelnię i suszarnię ziemniaków. Zajmowano się głównie hodowlą koni gorącokrwistych i bydła. W owym czasie Ublik był własnością rodziny Engelmannów. W okresie narodowego socjalizmu tamtejsze dobra były upaństwowione, a w pałacu mieścił się pensjonat. Po wojnie zniszczony pałac przebudowano. Z dawnej zabudowy pozostały cztery pary kolumn na wpół wtopione w ścianę, znajdujące się przy wejściu. Do obecnych czasów zachowały się: w niezmienionym stanie oficyna pałacowa z podcieniem arkadowym, część zabudowań gospodarczych i cmentarz rodowy ostatnich właścicieli – rodziny Kullack-Ublick z interesującą bramą, odrestaurowany w latach 90. ubiegłego wieku. W dobrym stanie zachował się też park ze starymi drzewami oraz licznymi gatunkami typowymi dla runa cienistych lasów jak: kopytnik europejski, miodunka ćma, gwiazdnica wielkokwiatowa, zawilec gajowy, zawilec żółty, kokorycz pusta i in. Największe bogactwo roślin znajduje się na niewielkim wzniesieniu koło boiska sportowego. Na terenie dawnego zespołu dworsko-parkowego obecnie mieści się ośrodek wczasowy „Straszny Dwór”. Wieś liczy około 100 mieszkańców.

•Przystanek PKS Danowo na trasie przelotowej Orzysz - Giżycko, położony 4 km od wsi, z połączeniami do Giżycka i Orzysza.
Ośrodek Wypoczynkowy „Straszny Dwór”, tel. 423 71 53, położony na terenie zespołu dworsko-parkowego, z pokojami 1-, 2- i 4-osobowymi, domki campingowe i pole namiotowe.
Ośrodek Wypoczynkowy Politechniki Warszawskiej, Ublik 10, tel. 423 71 44, obiekt sezonowy, 57 miejsc noclegowych, 17 domków campingowych, pole biwakowe na około 30 osób i 30 przyczep campingowych, świetlica z TV Sat. dla 30 osób, wyżywienie we własnym zakresie, boisko do piłki ręcznej, parking, sprzęt wodny. Gościniec „Ublik”, Ublik 30, tel. ......., obiekt całoroczny, 17 całorocznych i 17 sezonowych miejsc w pokojach 2-osobowych wyposażonych w łazienkę i WC, 5 apartamentów, możliwość całodziennego wyżywienia, własne kąpielisko z pomostem nad jeziorem Ublik Wielki, teren ogrodzony z miejscem na samochody, ognisko i grill. Gospodarstwo agroturystyczne „U przyjaciół” – M. i D. Chojnowscy, Ublik 6, tel. 423 71 43, Obiekt całoroczny, 4 pokoje 2- i 3- osobowe z dwiema wspólnymi łazienkami i WC, teren ogrodzony, wydzielone miejsce na samochody i ognisko, plac zabaw dla dzieci, kryta weranda na grill, możliwość wypożyczenia trzech koni pod wierzch, bryczka. Obozowisko Harcerskiego Ruchu Ochrony Środowiska, Ublik 5, tel. 423 86 65 i 0604 292 997, sezonowe obozowisko nad jeziorem Tyrkło na 60 miejsc, przenośny węzeł sanitarny.
Najbliższe sklepy spożywcze w Wyszowatych, Cierzpiętach.

D7 Wieś Cierzpięty – 14,8 km

D8 – Dawne założenie dworskie Mataszczyki 14,8 + 2,0 km
Mataszczyki (niem. Grüneberg). W okresie międzywojennym tutejszy dwór należał do Leonharda Kaspera. Pod względem administracyjnym Mataszczyki należały do Cierzpięt. Po wojnie w Mataszczykach powstał PGR, który na początku lat 90. ubiegłego wieku upadł, a zabudowania popadły w ruinę. Z dawnego parku właściwie zachowały się tylko pojedyncze stare drzewa.

D9 – Polana nad jeziorem Tyrkło – 16,3 km (53˚51’00” N, 21˚50’44” E)
Na terenie dawnej osady leśnej Tyrkło (niem. Rudolfswalde), gdzie obecnie funkcjonuje obozowisko znajduje się spora polana, na której bez trudu możemy odszukać ślady zabudowań, a nawet okazałe zdziczałe drzewa owocowe. Obozowisko położone jest na kilku tarasach opadających w stronę jeziora. Latem polana przemienia się w plac biwakowy. Na samym dole obozowiska znajduje się niewielka plaża ze skromnym pomostem. Kilka metrów przed pomostem wybija źródełko, którego wody odprowadzane są do jeziora. Jezioro Tyrkło ma w tym miejscu średnio strome brzegi, co pozwala na wykształcenie się wąskiej strefy zadrzewień z olszą czarną oraz szuwarów trzcinowych, mannowego, mozgowego i niewielkich powierzchni turzycowisk. W zaroślach tych można znaleźć m.in. niezapominajkę błotną i pachnącą miętę nadwodną. Od strony wschodniej polany znajduje się silnie trująca roślin z rodziny baldaszkowatych - szczwół plamisty. Obok polany, niecałe 200 m na prawo od rozwidlenia (przy drodze do wsi Góra), na wysokiej skarpie, znajduje się mogiła wojenna z lat 1914-1915, w której pochowani są niemieccy i rosyjscy żołnierze. Nieco dalej, u podnóża skarpy, na poboczu drogi znajdują się betonowe postumenty ze stalowymi elementami. Podczas drugiej wojny światowej znajdował się tu szlaban i wojskowy posterunek. Takie same ślady dawnego posterunku zobaczymy jeszcze dalej na drugim krańcu przesmyku w Cierzpiętach nad jeziorem Buwełno. Podczas ostatniej wojny przesmyk między jeziorami Tyrkło i Buwełno stanowił ważny element w tzw. Giżyckiego Rejonu Umocnionego.

JEZIORO TYRKŁO (Tirklo-See, Türkle-See) jest to jezioro eutroficzne typu rynnowego, o długości 5 km, szerokości do 0,6 km i głębokości maksymalnej 29,2 m. W okresie wczesnośredniowiecznym tędy biegła granica między Galindami a Jaćwingami. Nad brzegami tego jeziora zachowały się ślady grodzisk i strażnic z tego okresu. Najlepiej zachowała się strażnica Galindów na zachodnim brzegu jeziora, w odległości około 2,5 km na północ od wsi Okartowo. Ślady innego grodziska występują na przeciwległym brzegu jeziora, a trzecie znajdowało się w Okartowie, tzw. Góra Zamkowa (Schlossberg). W czasach Zakonu Krzyżackiego powstał w tym miejscu niewielki zamek. Jezioro Tyrkło posiada brzegi zalesione, w części północnej wysokie, wschodnie natomiast płaskie i miejscami podmokłe. Przez jeziora przepływa Orzysza, uchodząca do jeziora Śniardwy. Na wąskim przesmyku między jeziorami Śniardwy i Tyrkło leży pięknie położona wieś Okartowo. Na północnym brzegu jeziora Tyrkło znajduje się duże pole namiotowe, wykorzystywane głównie przez harcerzy. W sąsiedztwie pola biwakowego znajduje się niewielki cmentarz wojenny z okresu pierwszej wojny światowej, na którym spoczywa 3 poległych żołnierzy niemieckich i 29 rosyjskich. Wśród żołnierzy rosyjskich jak głosi przekaz ustny pochowany jest ,,jakiś rosyjski generał". Tu występują również ślady licznych umocnień z okresu ostatniej wojny ciągnące się aż do jeziora Buwełno.

D10 – Bory sosnowe nad brzegiem jeziora Tyrkło – 18,9 km (53˚49’13 N, 21˚51’00” E)
Wzdłuż zachodniego brzegu jeziora Tyrkło krawędź rynny jeziornej miejscami wyniesiona jest na około 10 m ponad lustro wody. Znajdują się na niej ubogie siedliska porośnięte borami sosnowymi, przy czym w drzewostanie obok sosny zwyczajnej, pojawia się brzoza brodawkowa i świerk zwyczajny. Droga jest piaszczysta i z takiego materiału zbudowana jest cała krawędź rynny. W runie lasu dominują mchy i trawy, głównie śmiałek darniowy oraz borówki. W okolicy znajduje się też kilka interesujących (rzadszych w regionie) gatunków jak: kruszczyk szerokolistny, podkolan biały, pierwiosnka lekarska, gruszyczki mniejsza i jednostronna, pomocnik baldaszkowaty oraz występujący łanowo skrzyp zimowy. Interesująca rośliną, ze względu na saprofityczny tryb życia, jest bezzieleniowa korzeniówka pospolita.

D11 – Grodzisko nad jeziorem Tyrkło – 19,6 km
Grodzisko Tyrkło (niem. Schlossberg) jest jednym z kilku grodzisk wzniesionych w rejonie jeziora Śniardwy. Mieczysław Orłowicz, tak opisywał to miejsce ,,1 km (od wsi Okartowo – przyt. aut.) nad jeziorem Tyrkło, które ciągnie się pasem 8 km ku północy, leży zagadkowy kopiec, zwany również Tyrkło. Ma on pochodzić z przedhistorycznych czasów, kiedy służył dla celów obronnych, możliwe też, jest mogiłą jakiegoś wodza Prusów lub Jadźwingów. Ze szczytu rozległy widok na okolicę i jezioro Śniardwy". Przez Niemców zazwyczaj było nazywane ,,Schlossberg” (Góra Zamkowa, Zameczek), zresztą jak wiele innych grodzisk na Mazurach. Pierwszy opisał grodzisko Georg Christopher Pisanski w 1749 r. Leży około 2,5 km na północ od Okartowa, a więc nie jak podaje zacny Orłowicz - 1 km. Z jednej strony otoczone jest jeziorem. Z drugiej zaś strony dostępu do niego bronił wał i fosa. Wierzchołek grodziska jest spłaszczony, ale stoki w dalszym ciągu są strome. Pośrodku wierzchołka znajdowało się zagłębienie, które według daleko idących przypuszczeń Pisanskiego, mogło być reliktem studni. Rzędna wierzchołka grodziska znajduje się na wysokości 127,7, zaś zwierciadło jeziora – około 116 m n.p.m. A zatem grodzisko nie jest aż tak imponujących rozmiarów. Analizując mapę topograficzną sprzed prawie 100. lat możemy stwierdzić, że w czasach wczesnohistorycznych, a więc w okresie panowania Galindów, grodzisko zostało usytuowane na krańcu długiego i wąskiego półwyspu, wcinającego się w jezioro. Już w okresie międzywojennym grodzisko Tyrkło było chronione jako „pomnik historii kultury”. Jednakże podczas ostatniej wojny, w imię wyższej konieczności, obiekt został częściowo zdewastowany. Wzdłuż zachodniego brzegu jeziora Tyrkło wzniesiono jedną z pozycji obronnych w ramach Giżyckiego Rejonu Umocnionego. Grodzisko zostało poprzecinane liniami okopów, dodatkowo wzmocnione tzw. punktami oporu (łącznie naliczyliśmy ich około 20). Natomiast 250 m na północny wschód od wierzchołka grodziska zbudowano bunkier. Tylko w nieznacznym stopniu został uszkodzony po wojnie, podczas próby wysadzenia go w powietrze.

D12 - Wieś Wężewo – 20,1 km

D13 Wieś Okartowo – 22,0 km

Informacje zaczerpnięte z "Przewodnika po ścieżkach rowerowych".
Autorstwa: Ryszarda Wojciecha Pawlickiego, Piotra Sikorskiego, Marka Wierzby.
Drukuj | Wyślij znajomym | 2005-07-05 08:18 |

Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

Pamiątki z Orzysza
..:::  FOTO GALERIA  :::  VIDEO GALERIA  :::  MAPA SERWISU  :::  ARCHIWUM  :::  KONTAKT Z REDAKCJĄ  :::..
Copyright @ 2004 - 2016 Urząd Miejski w Orzyszu System 4Too      Stronę monitoruje stat24